Okçuluk

Geleneksel Türk Okçuluğu

Yeni gelenler için kısa bir girizgâh. 𐰜𐰇𐰜:𐱅𐰇𐰼𐰜𐰠𐰼

Yeni başlayanlar için

Geleneksel Türk okçuluğu nedir?

Geleneksel Türk okçuluğu; kompozit yayla, başparmak çekişiyle ve zihgirle yapılan, puta (hedef) ve menzil (uzak mesafe) atışlarını kapsayan köklü bir atış geleneğidir. Bugün spor olarak yaşatılmakta, yay ve ok yapımıyla birlikte bir zanaat olarak da öğrenilmektedir.

Bu sayfa, kulübümüze yeni gelenler için kısa bir girizgâhtır. Daha derin okumalar için Bitig’deki konu başlıklarına göz atabilirsin.

Tarihçeden kesitler

Bozkırdan bugüne

1
Bozkırdan doğan bir beceri
Bozkır toplumlarında yay, hem avın hem de savunmanın temel aracıydı. Atlı yaşamın gerektirdiği hız ve hareketlilik, kısa ama güçlü kompozit yayların gelişmesinde belirleyici oldu. Bu bölümdeki metin bir yer tutucudur; kulübümüz kaynaklarıyla birlikte genişletecektir.
2
Okmeydanı ve kemankeşler
Osmanlı döneminde okçuluk, kendine özgü kurumları, terimleri ve törenleriyle bir kültür hâline geldi. Okmeydanı gibi atış alanları ve menzil taşları bu kültürün izlerini taşır. Ayrıntılar ve kaynakça için “Kemankeşlik Geleneği” başlığındaki yazılara bakabilirsin.
3
Bugün: spor, zanaat, araştırma
Günümüzde geleneksel okçuluk; yarışmalar, atış günleri, atölyeler ve akademik çalışmalarla yeniden canlanıyor. Kulübümüz bu üç alanı birlikte ele alıyor: sahada atıyor, atölyede üretiyor, Bitig’de yazıyoruz.

Sözlük

Temel kavramlar

Atış hattında sık duyacağın kelimeler. Tanımlar kulübümüz tarafından gözden geçirilmektedir.

ZihgirZihgir ve Ekipman: Başparmakla çekişte kirişi tutmak ve başparmağı korumak için takılan yüzük. Kemik, boynuz ya da metalden yapılabilir.
PutaPuta Atışı: Atışta nişan alınan hedef. Puta atışı, belirli bir mesafedeki hedefe isabet etmeyi amaçlar.
MenzilMenzil Atışı: Okun ulaşabildiği uzaklık; menzil atışı, oku olabildiğince uzağa göndermeyi hedefleyen atış türüdür.
KabzaYay Yapımı: Yayın, atış sırasında elle kavranan orta bölümü.
KirişZihgir ve Ekipman: Yayın iki ucunu birbirine bağlayan ve çekilerek oka güç aktaran ip.
TirkeşZihgir ve Ekipman: Okların taşındığı kılıf. Belde ya da sırtta taşınabilir.
SadakZihgir ve Ekipman: Yayın taşındığı kılıf; zaman zaman ok kılıfıyla birlikte kullanılır.
SiperZihgir ve Ekipman: Okun yay üzerinden geçerken eli korumasına ve daha uzun ok kullanılmasına yarayan yardımcı parça.
TemrenOk Yapımı: Okun ucundaki başlık; amaca göre farklı biçimlerde yapılır.
GezOk Yapımı: Okun arka ucunda kirişe oturan yarık.
YelekOk Yapımı: Okun arka kısmına takılan ve uçuşu dengeleyen tüyler.
SiyahYay Yapımı: Kompozit yayın iki ucundaki, bükülmeyen sert bölümler.
KemankeşKemankeşlik Geleneği: Okçu; özellikle Osmanlı okçuluk geleneğinde ustalaşmış atıcılar için kullanılan ad.
Menzil taşıMenzil Atışı: Bir menzil atışının ulaştığı uzaklığı kayda geçirmek için dikilen taş.

Daha fazlası